ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ವಚನಗಳು

ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಹೆಸರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವರು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶರಣೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ತತ್ತ್ವ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರಿದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ

ಎನ್ನ ಕಾಯ ಮಣ್ಣು, ಜೀವ ಬಯಲು

ಯಾವುದು ಹಿಡಿವೆನಯ್ಯ ದೇವಾ ?

ನಿಮ್ಮನಾವ ಪರಿಯಲ್ಲಿ ನೆನೆವೆನಯ್ಯಾ ?

ಎನ್ನ ಮಾಯಾವನು ಮಣಿಸಯ್ಯಾ

ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯಾ.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ವಚನಗಳು

ಎನ್ನ ಮನವ ಮಾರುಗೊಂಡನವ್ವಾ

ಎನ್ನ ತನುವ ಸೂರೆಗೊಂಡನವ್ವಾ

ಎನ್ನ ಸುಖವನೊಪ್ಪು ಗೊಂಡನವ್ವಾ

ಎನ್ನ ಇರವನಿಂಬುಗೊಂಡನವ್ವಾ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ

ಒಲುಮೆಯವಳಾನು.

ಹಸಿವಾದರೆ ಊರೊಳಗೆ

ಭಿಕ್ಷಾನ್ನನ್ಗಲುಂಟು

ತೃಷೆಯಾದರೆ ಕೆರೆ ಬಾವಿ

ಹಲಂಗಳು೦ಟು

ಶಯನಕ್ಕೆ ಹಾಲು ದೇಗುಲವುಂಟು

ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯಾ

ಆತ್ಮಸಂಗಾತಕ್ಕೆ ನೀನೆನಗುಂಟು.

ಎನ್ನಂತೆ ಪುಣ್ಯನಗೆಯ್ದವರುಂಟೆ

ಎನ್ನಂತೆ ಭಾಗ್ಯಾಂಗೇಯ್ದವರುಂಟೆ

ಕಿನ್ನರನಂತಪ್ಪ

ಸೋದರನೆನಗೆ !

ಏಳೇಳು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ

ಶಿವಭಕ್ತರೆ ಬಂಧುಬಳಗೆನಗೆ

ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಂತಪ್ಪ

ಗಣದ ನೋಡಾ ಎನಗ .

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಜನ್ಮ ಕ್ರಿ.ಶ. 1130ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇಂದಿನ ಶಿಮೋಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉದತಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ತಂದೆ ಚೌಕಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮಾತೆ ದೇವಿಯವರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಮನಸ್ಸು ದೇವಭಕ್ತಿಯ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಯಿತು. ಅವರು ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನನ್ನು ತಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯದೇವರನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಜೀವನವನ್ನೇ ಆತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಕಾಳಚೂರಿ ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದನೆಂದು ಜನಪ್ರವದಂತಿಯಿದೆ. ಆದರೆ ರಾಜನ ಆಸೆಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಆತ್ಮಸಮರ್ಪಣೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೋಕವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಕೇವಲ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇಹವನ್ನು ತೊರೆದು ಆತ್ಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡರು.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಹಾಲು ತುಪ್ಪವ

ನುಂಗಿ ಬೇರಾಗಬಲ್ಲುದೆ

ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಗ್ನಿಯ

ನಾರುಬಲ್ಲರು

ಅಪಾರ ಮಹಿಮೆ

ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ

ನಿನ್ನೆನ್ನೋಳಗಿರ್ದ ಪರಿಯ ಬೇರಿಲ್ಲದೆ

ಕಂಡು ಕಣ್ತೆರೆದೆನು.

ಅಕ್ಕ ಕೆಳಕ್ಕಾ ನಾನೊಂದು

ಕನಸ ಕಂಡೆ

ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕೆಂಜೆಡೆಗಳ ಸುಲಿಪಲ್ಲ

ಗೊರವನು

ಬಂದೆನ್ನ ನೆರೆದ ನೋಡವ್ವಾ

ಆತನನಪ್ಪಿಕೊಂಡು ತಳವೆಳಗಾದೆನು

ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನ ಕಂಡು

ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಿ ತೆರೆದು ತಳವಳಗಾದೆನು.

ಭವಭವದಲಿ ತೊಳಲಿ ಬಳಲಿತ್ತೆನ್ನ ಮನ

ಆನೇವೆನಯ್ಯ

ಹುಕಿದೊಂದೊಡೆ ಉಂಟು ಹಸಿವಾಯಿತ್ತು

ಇಂದು ನೀನೊಲಿದೆಯಾಗಿ

ಎನಗೆ ಅಮೃತದ ಅಪಾಯವಾಯಿತ್ತು

ಇದು ಕಾರಣ ನೀನಿಕ್ಕಿದ ಮಾಯೆಯ ನಿಮ್ಮ

ಮೆಟ್ಟಿದೆನಾದೊಡೆ

ಆನೆ ನಿಮ್ಮಾಣೆ ಚನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ವಚನಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ. ಅವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ, ಭಕ್ತಿ, ಪ್ರೇಮ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯನಂತೆ ಆರಾಧಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ವಚನಗಳು ಸ್ತ್ರೀಸಹಜ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಹಿತಕರ ಭಾವನೆಗಳಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಭಗವಂತನೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುವ ತೀವ್ರ ಹಂಬಲವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ವೈರಾಗ್ಯದ ಸಂದೇಶ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕವೈರಾಗ್ಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕುಟುಂಬ, ಆಸ್ತಿ, ಆಕಾಂಕ್ಷೆ, ಲೋಭ, ಕಾಮ ಇವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದು ನಿಜವಾದ ಜೀವನವೆಂದು ಅವರು ಸಾರಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಬಟ್ಟೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಹಾಭಿಮಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಇದು ಅವರ ವೈರಾಗ್ಯಭಾವದ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಕಲ್ಯಾಣದ ಅನುಭವ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಬಸವಣ್ಣ, ಅಣ್ಣಮಯ್ಯ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣ ಮುಂತಾದ ಶರಣರೊಂದಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಅವರು ತನ್ನ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಭಕ್ತಿ ಪರಮಾವಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದವು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಶರಣಸಂಘದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.

ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತಿರೂಪ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಜೀವನ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳು, ಪಿತೃತ್ವದ ಒತ್ತಾಯಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಹಿಳೆಯು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರಳಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಬದುಕಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ತತ್ತ್ವ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ತತ್ತ್ವವು ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ, ದೇವಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸುವುದು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ದೇವನ ಪ್ರೇಮ ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತವೆಂದು ಅವರು ಸಾರಿದರು.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಭಾಷಾಶೈಲಿ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ವಚನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದರೂ ಗಂಭೀರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಕವಿತ್ವ, ಉಪಮೆಗಳು, ರೂಪಕಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಹೃದಯದ ಸೌಮ್ಯತೆ, ವೈರಾಗ್ಯದ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತವೆ.

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಪ್ರಭಾವ

ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ವಚನಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ಭಕ್ತಿಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಅವರ ತತ್ತ್ವ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯದ ಸಂದೇಶ ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಕನ್ನಡದ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶರಣೆಯಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯ ಕವಯಿತ್ರಿಯಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ಯದ ಆದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸದಾಕಾಲ ನೆನಪಾಗುವವರು. ಅವರು ಬರೆದ ವಚನಗಳು ಕೇವಲ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲ, ಜೀವನದ ತತ್ತ್ವ, ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಪ್ರೇಮದ ಘೋಷಣೆ. ಮಹಿಳಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾದ ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ, ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಸದಾ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.